Punchhi Commission Report: Reforming Centre-State Relations & Governor’s Role/murthyadvise.blogspot.com

 కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు – పూంచి కమిషన్ నివేదిక: 

     

భారతదేశంలో మారుతున్న, ఆర్థిక పరిస్థితుల బంధానికి అనుగుణంగా, రాష్ట్రాల మధ్య పునర్నిర్మించడానికి ఏర్పాటైన రెండవ అత్యంత కీలకమైన కమిషనే 'పూంచి కమీషన్'. 

     21వ శతాబ్దపు సవాళ్లను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ కమీషన్ ఇచ్చిన నివేదిక భారత సమాఖ్య వ్యవస్థకు ఒక కొత్త దిక్సూచిగా నిలిచింది.

1. ఈ కమీషన్‌ను ఎందుకు ఏర్పాటు చేశారు? (ఎందుకు స్థాపించబడింది?):

     1983లో వేసిన సర్కారియా కమిషన్ తర్వాత దేశ రాజకీయాల్లో, ఆర్థిక వ్యవస్థలో (ప్రపంచీకరణ వల్ల) విప్లవాత్మక మార్పులు వచ్చాయి. 

     ప్రభుత్వాల (సంకీర్ణ కూటమి) యుగం దేశంలో మొదలైంది. అంతర్గత భద్రత, ఉగ్రవాదం, వలసలు, పర్యావరణ మార్పులు వంటి కొత్త సవాళ్లు తలెత్తాయి.

     ఈ మారుతున్న తరుణంలో కేంద్ర-రాష్ట్రాల మధ్య బాధ్యతలను, అధికారాలను, ఆర్థిక సంబంధాలను పునఃసమీక్షించడానికి ఏప్రిల్ 27, 2007న అప్పటి కేంద్ర ప్రభుత్వం (UPA) ఈ కమీషన్‌ను ఏర్పాటు చేసింది.

2. ఈ కమిషన్‌లోని సభ్యులు ఎవరు?:

      ఇది ఐదుగురు సభ్యులతో కూడిన అత్యున్నత స్థాయి కమీషన్

అధ్యక్షుడు:

న్యాయమూర్తి మదన్ మోహన్ పూంచి (MM Punchhi) భారతదేశ మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI)

 కమిటీ సభ్యులు:

 ధీరేంద్ర సింగ్ కేంద్ర ప్రభుత్వ మాజీ కార్యదర్శి.

వినోద్ కుమార్ దుగ్గల్ (VK దుగ్గల్) కేంద్ర ప్రభుత్వ మాజీ కార్యదర్శి.

డాక్టర్ మాధవ మీనన్ (Dr. NR Madhava Menon) ప్రముఖ న్యాయ కోవిదుడు.

విజయ్ శంకర్ (విజయ్ శంకర్) సీబీఐ (సీబీఐ) మాజీ డైరెక్టర్.

     మూడు సంవత్సరాల పాటు విస్తృతంగా అధ్యయనం చేసి, ఏప్రిల్ 2010లో 7 సంపుటాలలో 310కి పైగా విశ్లేషణలతో తన నివేదికను సమర్పించారు.

3. కేంద్ర-రాష్ట్రాల మధ్య లోపాలు ఏమని చెప్పింది? (గుర్తించిన లోపాలు):

     భారత రాజ్యాంగ పనితీరులో ఈ క్రింది లోపాలు ఉన్నాయని పూంచి కమీషన్ నిర్ధారించింది.

గవర్నర్ వ్యవస్థ దుర్వినియోగం: 

     ఆర్టికల్ 155, 156 నిబంధనలను వాడుకుంటూ తమ రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం గవర్నర్‌లను నియమించడం, తొలగించడం పెద్ద లోపంగా గుర్తించడం.

ఆర్టికల్ 356 అతివినియోగం: 

     రాష్ట్రాల్లో రాజ్యాంగ పరిపాలన విఫలమైందనే సాకుతో ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా ఎన్నికైన ప్రభుత్వాలను పడగొట్టడం.

కేంద్ర చట్టాలలో రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యం లేకపోవడం: 

     రాజ్యాంగంలోని 7వ షెడ్యూల్ (ఉమ్మడి జాబితా) లోని అంశాల మీద కేంద్రం చట్టాలు చేసేటప్పుడు రాష్ట్రాల సలహాలను పక్కన పెట్టడం.

అంతర్గత భద్రతలో సమన్వయ లోపం: 

     తీవ్రవాదం, నక్సలిజం వంటి సమస్యలు వచ్చినప్పుడు ఆర్టికల్ 355 కింద రాష్ట్రాలను రక్షించాల్సిన కేంద్రం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతో సరైన సమన్వయం చేసుకోకపోవడం.

భారత వ్యవస్థపై దీని ప్రభావం : 

     ఈ లోపాల వల్ల కేంద్ర-రాష్ట్రాల మధ్య తీవ్రమైన అవిశ్వాసం (డిస్ట్రస్ట్) పెరుగుతుందని, ఇది దేశ ఆర్థిక ప్రగతిని మరియు అంతర్గత భద్రతను బలహీనపరుస్తుందని కమిషన్ హెచ్చరించింది.

4. గవర్నర్ పాత్రపై కమీషన్ ఏం చెప్పింది? (గవర్నర్ పాత్రపై సిఫార్సులు):

     గవర్నర్ వ్యవస్థ వివాదాలకు నిలయంగా మారకూడదనే ఉద్దేశంతో పూంచి కమీషన్ అత్యంత విప్లవాత్మకమైన మార్పులను సూచించింది.

రాజకీయాలకు దూరంగా ఉండాలి: 

     గవర్నర్‌గా నియమించబడే వ్యక్తి స్థానిక రాజకీయాలకు దూరంగా ఉండాలి. నియామకానికి ముందు కనీసం రెండేళ్ల పాటు క్రియాశీల రాజకీయాల్లో పాల్గొని ఉండకూడదు.

కమిటీ ద్వారా నియామకం (ఆర్టికల్ 155): 

     గవర్నర్ ఎంపిక కేవలం కేంద్ర ప్రభుత్వ ఇష్టానుసారం జరగకూడదు. ప్రధానమంత్రి, హోంమంత్రి, లోక్‌సభ స్పీకర్ మరియు ఈ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి సభ్యులుగా ఒక 'కమిటీ' ద్వారా గవర్నర్‌ను ఎంపిక చేయాలి. దీనికోసం ఆర్టికల్ 155 లో సవరణలు చేయాలి.

స్థిరమైన పదవీ కాలం& తొలగింపు (ఆర్టికల్ 156):

     గవర్నర్‌కు 5 సంవత్సరాల స్థిరమైన పదవీ కాలం ఉండాలి. ప్రభుత్వం మారినప్పుడల్లా గవర్నర్‌ను మార్చే పద్ధతికి స్వస్తి పలకాలి.

     రాష్ట్రపతిని తొలగించినట్లే, గవర్నర్లను కూడా రాష్ట్ర అసెంబ్లీ ద్వారా 'మహాభియోగ తీర్మానం' (అభిశంసన) చేసి అధికారాన్ని తొలగించాలి. దీనికోసం ఆర్టికల్ 156 లో సవరణలు చేయాలి.

యూనివర్సిటీల ఛాన్సలర్ పదవి వద్దు: 

     గవర్నర్లు యూనివర్సిటీలకు ఛాన్సలర్లుగా వ్యవహరించే చట్టబద్ధమైన సంప్రదాయాన్ని ఆపేయాలి. దీనివల్ల గవర్నర్ పదవి అనవసర వివాదాల్లో చిక్కుకుపోతోంది.

బిల్లుల ఆమోదానికి గడువు (ఆర్టికల్ 200): 

     రాష్ట్ర అసెంబ్లీ ఆమోదించిన బిల్లులను గవర్నర్ తన వద్దే నిరవధికంగా ఉంచుకోకూడదు. వాటిపై నిర్ణయం త్వరగా తీసుకోవాలి (నెలరోజుల ఆమోదించడం లేదా రాష్ట్రపతికి పంపడం).

5. కమీషన్ సూచించిన ఇతర ముఖ్య జాగ్రత్తలు (సాధారణ సిఫార్సులు):

పరిమిత రాష్ట్రపతి పాలన: 

     రాష్ట్రం మొత్తం మీద రాష్ట్రపతి పాలన విధించే కంటే, నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో మాత్రమే, గొడవలు జరుగుతున్న నిర్థిష్ట ప్రాంతంలో మాత్రమే రాష్ట్రపతి పాలనను పెట్టేలా కేంద్రం జోక్యం చేసుకోవాలి. దీనికోసం ఆర్టికల్ 355, 356లను సవరించాలి.

     మతకల్లోలాలు లేకుండా జరిగినప్పుడు రాష్ట్రాలు అనుమతి, స్వల్ప కాలానికి కేంద్ర బలగాలను పంపే అధికారం కేంద్రానికి ఉండాలి.

ప్రభుత్వాల ఏర్పాటు (హంగ్ అసెంబ్లీ): 

     ఎన్నికల తర్వాత ఏ పార్టీకీ స్పష్టమైన మెజారిటీ రానప్పుడు, గవర్నర్ తన ఇష్టానుసారం కాకుండా ఒక క్రమ పద్ధతిని పాటించాలి. (మొదట ఎన్నికల ముందే ఏర్పడిన కూటమికి, తర్వాత అతిపెద్ద పార్టీకి అవకాశం ఇవ్వాలి).

అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు (ఆర్టికల్ 253): 

     కేంద్ర ప్రభుత్వం అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు చేసుకునేటప్పుడు, అవి రాష్ట్రాలకు సంబంధించినవి (ఉదాహరణకు: వ్యవసాయం, నీటి వనరులు) ప్రభావం చూపిస్తే, ఖచ్చితంగా ఆయా రాష్ట్రాలను సంప్రదించిన తర్వాతే నిర్ణయం తీసుకోవాలి.

అంతర్-రాష్ట్ర మండలి (ఆర్టికల్ 263): 

     కేంద్ర, రాష్ట్రాల మధ్య వివాదాల పరిష్కారానికి మరియు నిరంతర చర్చలకు రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 263 ప్రకారం ఏర్పాటు చేసిన ఇంటర్-స్టేట్ కౌన్సిల్‌ను మరింత బలోపేతం చేయాలి.

280:

     కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య ఆర్థిక వనరుల పంపిణీని క్రమబద్ధీకరించడానికి ఒక ఆర్థిక సంఘం (ఫైనాన్స్ కమీషన్) ఏర్పాటును నిర్దేశిస్తుంది. 

     ఇది భారతదేశ ఆర్థిక సమాఖ్య వ్యవస్థకు ఒక ప్రధాన మూలస్తంభం వంటిది.

     నిబంధనల ఖరారు రాష్ట్రాలలో భాగస్వామ్యం: ఆర్థిక సంఘం పరిశీలించాల్సిన అంశాలను (ప్రస్తావన నిబంధనలు) కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒంటరిగా నిర్ణయించకూడదని కమీషన్ ప్రకటించింది.

     ఈ నిబంధనలు కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా, అనుకూలంగా మరియు న్యాయబద్ధంగా ఉండాలి.

శాశ్వత సెక్రటేరియట్ ఏర్పాటు:

     ప్రతి ఐదేళ్లకు ఒకసారి ఆర్థిక సంఘం కొత్తగా ఏర్పడినప్పుడు పాత సమాచారం, నిపుణుల కొరత లేకుండా ఉండాలని కమీషన్ భావించింది.

     దీనికోసం కేంద్ర ఆర్థిక శాఖలోని ఫైనాన్స్ కమీషన్ విభాగాన్ని ఒక పూర్తిస్థాయి మంత్రి వర్గంగా మార్చి, ఆర్థిక సంఘానికి ఒక శాశ్వత సెక్రటేరియట్ గా కొనసాగించాలని సూచించింది.

ఆర్థిక వనరుల బదిలీ మరియు గ్రాంట్లు:

     కేంద్రం పన్నుల ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని రాష్ట్రాలకు పంచేటప్పుడు (వర్టికల్ డెవల్యూషన్) రాష్ట్ర వాస్తవ అవసరాలను అంచనా వేసి పంచాలి.

     ఆర్టికల్ 275 కింద ఇచ్చే సహాయక గ్రాంట్లు (గ్రాంట్స్-ఇన్-ఎయిడ్) మరియు పన్నుల వాటా కేటాయింపు మధ్య స్పష్టమైన వాటా పాటించాలని, వెనుకబడిన రాష్ట్రాలకు మేలు జరుగుతుందని కమీషన్ అభిప్రాయపడింది.

 సెక్టార్-నిర్దిష్ట మరియు పనితీరు ఆధారిత గ్రాంట్లు: 

     ఆరోగ్యం, విద్య, పరిపాలన వంటి రంగాలలో సంస్కరణలు మరియు అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించడానికి ఆర్థిక సంఘం మరింతగా సెక్టార్-నిర్దిష్ట గ్రాంట్లను పెంచాలని సూచించింది.

6. ఈ జాగ్రత్తలు పాటిస్తే దేశ ప్రగతి ఎలా ఉంటుంది? (భవిష్యత్తు ప్రభావం):

      పూంచి కమీషన్ సూచనలు అమలు చేస్తే భారతదేశం సరికొత్త పుంతలు తొక్కుతుంది

రాజకీయ సుస్థిరత: 

     గవర్నర్ల ఏకపక్ష నిర్ణయాలు, రాష్ట్రపతి పాలన లేకపోవడం వల్ల రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఎలాంటి ఆందోళనకు గురికాకుండా ఐదేళ్ల పాటు అభివృద్ధిపై దృష్టి పెట్టగలవు.

సహకార సమాఖ్య బలం: 

     కేంద్రం-రాష్ట్రం మధ్య 'అధికార అహంకారం' పోయి, 'భాగస్వామ్య బంధం' ఏర్పడుతుంది.

బలమైన భద్రత: 

     అంతర్గత భద్రతపై కేంద్ర-రాష్ట్రాలు కలిసి నిర్ణయాలు తీసుకోవడం వల్ల ఉగ్రవాదం, నక్సలిజం వంటి సమస్యలను వేగంగా అణచివేయవచ్చు.

     అంతర్గత భద్రతను పటిష్టం చేయడానికి, దేశ సమగ్రతను కాపాడడానికి నేషనల్ ఇంటిగ్రేషన్ కౌన్సిల్ ను ప్రతిపాధించింది. ఇది కనీసం సంవత్సరానికి ఒక్కసారైనా ఒక రెండు రోజులు సమావేశం అవ్వాలని సూచించింది 

ఆర్థిక వృద్ధి: 

     కేంద్ర పథకాలు అమలులో ఉన్న రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ స్వేచ్ఛ ఇవ్వడం వల్ల క్షేత్రస్థాయిలో నిధులు సద్వినియోగం అయ్యి, దేశ జిడిపి (GDP) వృద్ధి చెందుతుంది.

     పూంచి కమీషన్ నివేదిక 21వ శతాబ్దపు ఆధునిక భారతదేశానికి సరిపోయే అద్భుతమైన సమాఖ్య సూత్రం. 

     "కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాలు ఒకే రథానికి ఉన్న రెండు చక్రాలు.. ఏ ఒక్కటి బలహీనపడినా దేశ ప్రగతి రథం ముందుకు సాగదు" అనే సత్యాన్ని ఈ కమీషన్ చాటిచెప్పింది. 

     కేవలం నివేదికలను అల్మారాల్లో దాచకుండా, పూంచి కమీషన్లను నిజాయితీగా అమలు చేసినప్పుడే భారతదేశం 'సహకార సమాఖ్య' గా ప్రపంచంలోనే అత్యంత బలమైన ప్రజాస్వామ్య దేశంగా విరాజిల్లుతుంది.

     మీ విలువైన సందేశాలను కామెంట్ బాక్స్ లో తెలియచేయండి. ధన్యవాదాలు 🌹🌹