State Autonomy vs Central Control: A Deep Dive into the Rajamannar Committee Report/murthyadvise.blogspot.com

     

భారతదేశంలో సమాఖ్య వ్యవస్థ (ఫెడరల్ స్ట్రక్చర్) బలోపేతం కావడానికి, రాష్ట్రాల స్వయంప్రతిపత్తి (స్టేట్ అటానమీ) కోసం జరిగిన పోరాటాల్లో రాజమన్నార్ కమిటీ అత్యంత కీలకమైనది. 

     కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య అధికారాల పంపిణీని సమీక్షించడానికి ఒక రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన మొదటి అధికారిక కమిటీ ఇదే.

1. కమిటీ ఏర్పాటుకు గల కారణాలు (నేపథ్యం & కారణాలు):

     1969లో తమిళనాడులోని DMK ప్రభుత్వం అప్పటి ముఖ్యమంత్రి సి.ఎన్. అన్నాదురై (తర్వాత కాలంలో కరుణానిధి) తాత్కాలిక మద్రాస్ హైకోర్టు మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి డాక్టర్ పి.వి. రాజమన్నార్ అధ్యక్షతన ఈ ముగ్గురు సభ్యుల కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది.

దీనికి గల ముఖ్య కారణాలు:

కేంద్రీకరణ ధోరణి: 

     భారతదేశ రాష్ట్రాల కూటమి అయినప్పటికీ, ఆచరణలో కేంద్ర ప్రభుత్వం చేతుల్లోనే అధికారాలన్నీ కేంద్రీకృతమవడాన్ని వ్యతిరేకించాయి.

ఒకే పార్టీ పాలన ముగియడం: 

     1967 ఎన్నికల వరకు కేంద్రంలోనూ, రాష్ట్రాల్లోనూ కాంగ్రెస్ పార్టీ అధికారంలో ఉండేది. కానీ, ఆ తర్వాత రాష్ట్రాల్లో ప్రాంతీయ పార్టీలు అధికారంలోకి రావడంతో కేంద్రం జోక్యం పెరిగింది.

ఆర్థిక పరాధీనత: 

     పన్నుల వసూళ్లు, నిధుల కేటాయింపుల్లో రాష్ట్రాలు పూర్తిగా కేంద్రంపై ఆధారపడాల్సి రావడం వల్ల స్వతంత్రంగా నిర్ణయాలు తీసుకోలేకపోయాయి.

2. కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలపై కమిటీ అభిప్రాయం:

     రాజమన్నార్ కమిటీ 1971లో తన నివేదికను సమర్పించింది. రాజ్యాంగం పైకి సమాఖ్యలా కనిపిస్తున్నప్పటికీ, కేంద్రం రాష్ట్రాలను తన "పరిపాలనా విభాగాల వలె (అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ఆర్మ్స్)" వాడుకుంటోందని కమిటీ తీవ్రంగా విమర్శించింది. 

     రాష్ట్రాలకు మరింత స్వయంప్రతిపత్తిని కల్పించినప్పుడే నిజమైన ప్రజాస్వామ్యం సాధ్యమవుతుందని స్పష్టం చేసింది.

3. కమిటీలోని ముఖ్యమైన సిఫార్సులు (కీలక సిఫార్సులు):

ఏడో షెడ్యూల్ మార్పు: 

     కేంద్ర జాబితా (Union List), ఉమ్మడి జాబితా (Concurrent List) లోని కొన్ని ముఖ్యమైన అంశాలు (ఉదాహరణకు: మార్కెట్లు, ప్రమాణాలు) రాష్ట్ర జాబితా (State List) లోకి మార్చాలి.

అవశిష్ట అధికారాలు (Residuary Powers): 

     రాజ్యాంగం ప్రకారం కేంద్రానికి ఉన్న అవశిష్ట అధికారాలను రాష్ట్రాలకే బదిలీ చేయాలి.

ఆల్ ఇండియా సర్వీసెస్ రద్దు: 

     IAS, IPS, IFS వంటి అఖిల భారత సర్వీసులను పూర్తిగా రద్దు చేయాలి, ఎందుకంటే ఇవి రాష్ట్ర పరిపాలనలో కేంద్రం జోక్యానికి కారణమవుతున్నాయి.

గవర్నర్ పదవి సంస్కరణలు: 

     గవర్నర్ అనే వ్యక్తి కేంద్ర ప్రభుత్వ ఏజెంట్‌గా కాకుండా, రాష్ట్రానికి రాజ్యాంగబద్ధమైన అధిపతిగా మాత్రమే వ్యవహరించాలి.

ప్రణాళిక రద్దు కమీషన్: 

     ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ ద్వారా ఏర్పడి, రాష్ట్రాల గ్రాంట్లను శాసించే ప్లానింగ్ కమీషన్‌ను రద్దు చేసి, దాని స్థానంలో చట్టబద్ధమైన స్వతంత్ర సంస్థను తేవాలి.

     భారత దేశం ఐక్యంగా ఉండాలంటే (భారత దేశం అంతటా ఒకేలా ఉండాలంటే ) శక్తి వంతమైన కేంద్ర ప్రభుత్వం అవసరం అని కొందరి వాధన, కానీ కేంద్రం ప్రతీది నియంత్రించడానికి ప్రయత్నించడం వలన సహకార లోపం ఏర్పడి దేశం బలహీనపడుతుంది అని ఈ కమిటీ భావించింది.

4. ఆర్టికల్స్ 256, 257, 365 లపై కమిటీ వ్యాఖ్యలు:

     కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్రాలపై పరిపాలనాపరమైన నియంత్రణ సాధించడానికి ఈ ఆర్టికల్స్‌ను ఆయుధాలుగా వాడుకుంటోందని కమిటీ భావించింది.

ఆర్టికల్ 256 & 257: 

     కేంద్రం చేసే ఆజ్ఞలకు లోబడి రాష్ట్రాలు నడుచుకోవాలని, కేంద్రం రాష్ట్రాలకు ఆదేశాలు జారీ చేయడానికి ఈ ఆర్టికల్స్ ను చట్టబద్ధంగా వాడుకుంటున్నాయి. 

     వీటి ద్వారా కేంద్రం రాష్ట్రాల శాసనం, కార్యనిర్వాహక అధికారాలను అణచివేస్తోందని కమిటీ ఆక్షేపించింది.

ఆర్టికల్ 365 మరియు 356: 

     కేంద్రం ఇచ్చిన ఆర్డర్‌లను రాష్ట్రాలు పాటించకపోతే అక్కడ రాజ్యాంగబద్ధమైన పాలన సాగడం లేదని భావించి రాష్ట్రపతి పాలన (ప్రెసిడెంట్ రూల్) విధించడానికి ఆర్టికల్ 365 మరియు 356 వినియోగిస్తున్నాయి.

కమిటీ డిమాండ్: 

     ఆర్టికల్ 356, 357 మరియు 365 రాజ్యాంగం నుండి పూర్తిగా తొలగించాలి అని రాజమన్నార్ కమిటీ గట్టిగా సిఫార్సు చేసింది.

5. అంతర్-రాష్ట్ర మండలి (ఇంటర్-స్టేట్ కౌన్సిల్) పై సిఫార్సులు:

     రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 263 ప్రకారం వెంటనే ఒక శక్తివంతమైన 'అంతర్-రాష్ట్ర మండలి' ని ఏర్పాటు చేయాలి అని కమిటీ సూచించింది.

     ఈ మండలిలో ప్రధానమంత్రితో పాటు అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు సభ్యులుగా ఉండాలి.

     కేంద్రం లేదా రాష్ట్రాలపై ప్రభావం చూపే ఏ నిర్ణయం/చట్టం చేయాలన్నా, ముందుగా ఈ మండలిలో చర్చించి, రాష్ట్ర ఆమోదం పొందిన తర్వాతనే ముందుడుగు వేయాలి అని సూచించింది.

(గమనిక: రాజమన్నార్ కమిటీ మండలి చేసిన ఈ సిఫార్సు ఆధారంగా, 1990లో భారత ప్రభుత్వం 'అంతర్-రాష్ట్ర'ని ఏర్పాటు చేసింది).

6. ఈ సిఫార్సులు పాటిస్తే దేశ సమైక్యత, సమగ్రతకు ఎలా ఉపయోగపడుతుంది?

     అప్పటి కేంద్రం ఈ కమిటీ నివేదికను పూర్తిగా పక్కనబెట్టింది, ఇందులోని సూచనలు దేశ సమగ్రతకు ఎంతో మేలు చేస్తున్నాయని నిపుణులు అభిప్రాయపడ్డారు.

సహకార సమాఖ్యవాదం: 

     రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ అధికారాలు ఇవ్వడం వల్ల కేంద్రంపై ఆధారపడటం తగ్గి, తమ ప్రాంతీయ అవసరాలకు తగ్గట్టుగా అభివృద్ధి చెందుతాయి.

ప్రాంతీయ అసంతృప్తులకు చెక్: 

     కేంద్రం తమపై సవతి తల్లి ప్రేమ చూపిస్తోందనే భావన రాష్ట్రాల్లో పోతుంది. దీనివల్ల చెడు ధోరణులు, ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమాలు తీవ్రత తగ్గి దేశం మరింత ఐక్యంగా ఉంటుంది.

బలమైన రాష్ట్రాలు - బలమైన దేశం: 

     రాష్ట్రాలు ఆర్థికంగా, రాజకీయంగా బలోపేతమైతేనే కేంద్రం కూడా బలంగా ఉంటుంది. 

     భిన్నత్వంలో ఏకత్వం ఉన్న భారతదేశంలో రాష్ట్రాల హక్కులను గౌరవించడమే దేశ సమగ్రతకు అసలైన రక్షణ.

     భారతదేశ సమాఖ్య వ్యవస్థ (ఫెడరల్ సిస్టమ్) చరిత్రలో, కేంద్ర రాష్ట్రాల మధ్య బంధాన్ని సమీక్షించడానికి వేయబడిన మొట్టమొదటి, అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన కమీషన్ ' సర్కారియా కమీషన్ '. 

పూర్తి వివరాల కొరకు పైన 👆👆👆 క్లిక్ చేయండి.

     భారతదేశంలో మారుతున్న, ఆర్థిక పరిస్థితుల బంధానికి అనుగుణంగా, రాష్ట్రాల మధ్య పునర్నిర్మించడానికి ఏర్పాటైన రెండవ అత్యంత కీలకమైన కమిషనే ' పూంచి కమీషన్ '. 

పూర్తి వివరాల కొరకు పైన 👆👆👆 క్లిక్ చేయండి.